Süs Havuzu Yapımı

Zemin ve peyzaj verileri ışığında, havuzun gündüz ve gece nasıl bir görsel şölen sunacağının 3D ortamda modellendiği ve koreografisinin tasarlandığı adımdır.

Havuzun formu (geometrik, asimetrik veya doğal) belirlenir. Eğer havuzda yansıma (mirror) efekti isteniyorsa, suyun tamamen hareketsiz (çırpıntısız) ve iç kaplama renginin koyu (antrasit/siyah) olması gerektiği 3D ortamda müşteriye gösterilir.

Fıskiyeli (su oyunlu) bir tasarım seçildiyse, köpük nozulları, kupa fıskiyeler veya atlayan su jetleri (jumping jet) gibi hareketli ögelerin su koreografisi ve gece aydınlatma senaryoları simüle edilerek onayınıza sunulur.

Süs havuzu bir görsel sanat eseri olsa da, bu sanatı yaşatan şey arka plandaki karmaşık mekanik tesisat ve hassas hidrolik mühendisliğidir.

Su oyunları için her bir fıskiye nozulunun ihtiyaç duyduğu su debisi (lt/dak) ve çalışma basıncı hesaplanır. Ana sirkülasyon motorlarından bağımsız, animasyonları yönetecek özel devir ayarlı (sürücülü) kolektör sistemleri projelendirilir.

Statik betonarme projeleri, havuz sığ dahi olsa zemin oturmalarına karşı çatlamayacak şekilde TS EN 1992 standartlarına göre milimetrik olarak çizilir. Elektrik projelerinde ise otomasyon panosu ve müzikli dans (varsa) için DMX kontrol altyapısı detaylandırılır.

Onaylanan projenin sahada uygulanması için, özellikle kamusal alanlarda veya büyük ölçekli ticari tesislerde çalışma izinlerinin alınması ve sahanın izole edilmesi aşamasıdır.

Belediyelerden veya site yönetiminden gerekli kazı, hafriyat döküm ve çevre düzenleme izinleri alınır. Süs havuzları genellikle yaya trafiğinin yoğun olduğu alanlarda yapıldığından çevre güvenliği maksimum seviyede tutulmalıdır.

Arazide İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) önlemleri alınarak çalışma alanı bariyerlerle çevrilir. Ağır iş makinelerinin, mevcut peyzaja ve yürüyüş yollarına zarar vermeyecek şekilde çalışma güzergahları belirlenir.

Süs havuzunun kalitesini ve uzun ömürlülüğünü belirleyen, suyu bir sanat eserine dönüştürecek özel nozulların ve mekanik sistemlerin tedarik sürecidir.

Havuzun görsel temelini oluşturan paslanmaz çelik fıskiye nozulları (köpük, şemsiye, kaskat veya jet nozullar) tasarımdaki akış senaryosuna göre özel olarak sipariş edilir. Bu ürünlerin korozyona uğramaması için AISI 304 veya 316 kalite paslanmaz çelik olması şarttır.

Suyun itici gücü olan motorlar, enerji tasarrufu sağlamak ve fıskiye yüksekliğini milimetrik ayarlayabilmek için inverter (değişken hızlı) pompalardan seçilir. IP68 sızdırmazlık standartlarına sahip renk değiştirilebilir (RGBW) aydınlatmalar şantiyeye sevk edilir.

Havuzun ağırlığını güvenle taşıyacak temelin kazılması ve tonlarca suyu sirküle edecek boru ağının toprağa gömülmesi aşamasıdır.

Projedeki kotlara ve derinliğe uygun olarak hafriyat yapılır. Süs havuzları genellikle sığ (30-60 cm) olduğu için zemin sıkıştırması çok daha büyük önem taşır. Sıkıştırılmış zemin üzerine grobeton dökülerek düzgün bir çalışma yüzeyi elde edilir.

Beton atılmadan önce, filtreleme boruları, fıskiye kolektör hatları, aydınlatma kabloları ve gizli taşma boruları sistemin kalbi olan teknik odaya (makine dairesine) doğru titizlikle döşenir. Görsel kirlilik yaratmamak için tüm altyapı betonun veya taban kaplamasının altına gizlenir.

Suyun içinde tutulacağı ve fıskiye sistemlerinin güvenle sabitleneceği betonarme gövdenin (çanağın) sızdırmaz bir bütün olarak dökülmesidir.

Sığ tasarıma sahip havuz tabanı ve perde duvarlarına tek veya çift kat demir donatı bağlanır. Zeminden çıkan fıskiye borularının ve aydınlatma kasalarının etrafı, betondan sızabilecek sulara karşı özel şişen bantlarla (waterstop) izole edilir.

Su sızdırmazlığı için minimum C25/S3 sınıfı katkılı beton kalıplara dökülür ve vibratör ile homojen bir şekilde sıkıştırılır. Bağımsız laboratuvara test için küp numune verilir. Betonun priz alması (kuruması) sağlanarak pürüzsüz bir iskelet ortaya çıkarılır.

Yüzlerce litre suyun betonun kılcal damarlarına sızmasını engelleyen, süs havuzunun ömrünü belirleyen kapsamlı su yalıtım aşamasıdır.

Süs havuzları genellikle otopark üstü meydanlarda veya bina girişlerinde yapıldığından yalıtım hatası alt katlara su basması anlamına gelir. Bu yüzden tüm duvar-zemin birleşimleri, boru çevreleri ve fıskiye çıkışlarına elastomerik sızdırmazlık bantları ve epoksi esaslı pah mastikleri uygulanır.

Beton çanak, çimento ve akrilik esaslı tam esnek, çift bileşenli su yalıtım harcı ile çift katman halinde bohçalanır. Süs havuzları genellikle kışın boşaltıldığından, yalıtım don-çözülme döngülerine karşı tam esnek ve dirençli olmak zorundadır.

Süs havuzunun mimari karakterini kazandığı, su dolu olmadığında bile çevreyle uyumlu bir heykel gibi görünmesini sağlayan görsel kaplama aşamasıdır.

Eğer havuzda gökyüzü ve binanın yansıması (mirror effect) hedefleniyorsa, zemin ve duvarlar siyah cam mozaik, koyu renkli porselen veya siyah granit ile kaplanır. Koyu zemin, suyu bir ayna gibi çalıştırarak derinlik illüzyonu yaratır.

Açık renkli ve ferah tasarımlar tercih edildiyse açık mavi veya beyaz mozaikler kullanılır. Kaplamalar, ısı farklarına dayanıklı S2 sınıfı ultra esnek yapıştırıcılarla sabitlenir ve aralarına yosun tutmayan, su geçirmeyen antibakteriyel epoksi derz dolgu uygulanır.

Süs havuzunun sadece bir su birikintisi olmaktan çıkıp, suyu şekillendirdiği ve görsel şöleni yarattığı elektromekanik tesisat aşamasıdır.

Havuz tabanındaki boru çıkışlarına, projede belirlenen paslanmaz çelik fıskiye nozulları monte edilir. Suyun düzgün köpürmesi veya berrak bir şemsiye gibi açılması için nozulların lazer terazi ile milimetrik diklik ayarları (şakul) yapılır. 1 derecelik hata, suyun 2 metre yukarıda 15 cm sapmasına yol açar.

Makine dairesinde (teknik odada) sirkülasyon pompaları, suyun kirlenmesini önleyecek kum/cam filtreleri ve her bir fıskiye grubunu ayrı ayrı besleyecek paslanmaz çelik kolektör sistemleri kurulur. Suyun debisini ayarlayacak vanalar sisteme entegre edilir.

Süs havuzunu sıradan bir havuzdan ayıran, gece ve gündüz farklı karakterlere bürünmesini sağlayan aydınlatma ve otomasyon panolarının devreye alınmasıdır.

Havuz zeminindeki veya nozul etrafındaki kovanlara, su oyunlarına göre renk değiştirebilen IP68 sızdırmazlık standartlı RGBW (renkli + beyaz) LED spotlar yerleştirilir. Su fışkırdığında ışığın doğrudan su sütununu aydınlatması için spotların açıları hassasça ayarlanır.

Akıllı kontrol (otomasyon) panosu bağlanır. Eğer sistemde müzikli dans varsa (koreografi), ışıkları ve fıskiye motorlarını milisaniyeler içinde senkronize eden DMX kontrol yazılımları panoya yüklenir. Şiddetli rüzgar çıktığında fıskiye yüksekliğini otomatik düşüren veya kapatan rüzgar sensörü (anemometre) sisteme entegre edilir.

Mühendisliğin ve mimarinin görsel bir şölene dönüştüğü; suyun dolduğu, aydınlatmaların yandığı ve fıskiye yüksekliklerinin milimetrik olarak kalibre edildiği anahtar teslim aşamasıdır.

Kuru testler bittikten sonra havuz suyla doldurulur. Tüm motorlar devreye alınarak fıskiyeler çalıştırılır. Nozul uçlarındaki yönlendiriciler gevşetilerek her bir su jetinin (sütununun) istenen yüksekliğe ve hedeflenen kavis açısına ulaşması için manuel kalibrasyon (ince ayar) yapılır.

DMX kontrollü veya zaman ayarlı sistemlerin otomasyon yazılım testleri (ışık-su senkronizasyonu) yapılarak koreografi mükemmelleştirilir. Su kimyası berraklık için dengelenir. Müşteriye fıskiye yüksekliklerini ayarlama, sistemi kışlatma (boşaltma) ve panel kontrolü eğitimi verilerek havuz teslim edilir.